ఇరాన్‌ చమురు దిగుమతులపై నాలుగు భారత సంస్థలపై అమెరికా ఆంక్షలు

ఇరాన్‌ నుంచి చమురు, పెట్రోరసాయన ఉత్పత్తుల దిగుమతులు, వాటి వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేశారన్న ఆరోపణల నేపథ్యంలో అమెరికా నాలుగు భారత్‌కు చెందిన సంస్థలపై ఆంక్షలు విధించింది. ఇరాన్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వచ్చే ఆదాయ మార్గాలను అడ్డుకునే లక్ష్యంతో అమెరికా ప్రారంభించిన విస్తృత ఆర్థిక చర్యల్లో భాగంగా తాజా నిర్ణయం తీసుకుంది. అమెరికా ఖజానా శాఖ కార్యదర్శి స్కాట్‌ బెసెంట్‌ ప్రకటించిన ‘ఆపరేషన్‌ ఎకనామిక్‌ ఔట్‌కాస్ట్‌’లో భాగంగా ఈ చర్యలు చేపట్టినట్లు తాజా నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి. ఈ పరిణామం ఇరాన్‌తో వాణిజ్య సంబంధాలు కొనసాగిస్తున్న భారతీయ సంస్థలపై అమెరికా ఆంక్షల ఒత్తిడి మరింత పెరుగుతున్న సంకేతంగా కనిపిస్తోంది. అమెరికా చర్యలకు ప్రధాన కారణం ఇరాన్‌ నుంచి పెట్రోలియం, పెట్రోరసాయన ఉత్పత్తుల దిగుమతులకు సంబంధించి ఈ సంస్థలు వ్యవహరించాయన్న ఆరోపణ. అమెరికా ప్రభుత్వం ఇరాన్‌ చమురు రంగాన్ని ఆ దేశానికి కీలకమైన ఆదాయ వనరుగా పరిగణిస్తోంది. ఇరాన్‌ చమురు, పెట్రోరసాయన ఉత్పత్తుల విక్రయాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మద్దతు ఇస్తుందని అమెరికా వాదిస్తోంది. అందువల్ల ఇరాన్‌ చమురు వాణిజ్యంలో పాల్గొనే సంస్థలు, మధ్యవర్తులు, రవాణా సంస్థలు, ఆర్థిక సహాయక వ్యవస్థలపై వరుసగా ఆంక్షలు విధిస్తోంది. తాజా చర్యలో భారత్‌లో ఉన్న నాలుగు సంస్థలు కూడా అమెరికా లక్ష్యంగా మారాయి.

‘ఆపరేషన్‌ ఎకనామిక్‌ ఔట్‌కాస్ట్‌’ పేరుతో అమెరికా చేపట్టిన విస్తృత చర్య కేవలం చమురు రంగానికే పరిమితం కాలేదు. ఇరాన్‌కు సంబంధించిన ఆర్థిక సంబంధాలను బలహీనపరచడం, ఆ దేశానికి అంతర్జాతీయంగా ఆదాయం వచ్చే మార్గాలను తగ్గించడం, వివిధ రంగాల్లో ఇరాన్‌తో అనుసంధానమైన సంస్థలను ఆంక్షల పరిధిలోకి తీసుకురావడం ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఉంది. అమెరికా ఇప్పటికే డజన్ల కొద్దీ వ్యక్తులు, సంస్థలు, నౌకలపై ఆంక్షలు విధించింది. చమురు, సాంకేతికత, బంగారం, విమానయానం, సముద్ర రవాణా, డిజిటల్‌ ఆస్తులు వంటి రంగాలకు సంబంధించిన నెట్‌వర్క్‌లను కూడా లక్ష్యంగా చేసుకుంది.

తాజా చర్యలో నాలుగు భారతీయ సంస్థలతో పాటు ముగ్గురు భారతీయ పౌరులను కూడా అమెరికా ఆంక్షల పరిధిలోకి తీసుకున్నట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. ఇరాన్‌ నుంచి పెట్రోలియం, పెట్రోరసాయన ఉత్పత్తుల దిగుమతులకు సంబంధించి వీరు సహకరించారన్నది అమెరికా ఆరోపణ. కొన్ని సంస్థలు నేరుగా దిగుమతుల్లో పాల్గొన్నాయని, మరికొన్ని వాణిజ్య ప్రక్రియను సులభతరం చేశాయని అమెరికా అధికారులు పేర్కొన్నారు. ఈ చర్యతో ఇరాన్‌తో సంబంధం ఉన్న చమురు వాణిజ్య కార్యకలాపాలపై అంతర్జాతీయ సంస్థలకు కూడా మరింత అప్రమత్తత అవసరమయ్యే పరిస్థితి ఏర్పడింది.

అమెరికా ఆంక్షల జాబితాలో ఉన్న సంస్థల్లో పోర్టీజ్‌ పార్ట్‌నర్స్‌ ఎల్‌ఎల్‌పీ అనే కస్టమ్స్‌ బ్రోకరేజ్‌ సంస్థ కూడా ఉన్నట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఈ సంస్థ ఇరాన్‌ నుంచి వచ్చిన అనేక పెట్రోరసాయన సరుకుల దిగుమతిని సులభతరం చేసిందని అమెరికా విదేశాంగ శాఖ ఆరోపించింది. ఆ సంస్థతో సంబంధం ఉన్న ఇంద్రిస్మియా అష్రఫ్‌మియా షేక్‌, హరీష్‌ రామచంద్ర రంగి పేర్లు కూడా ఆంక్షల చర్యలో ప్రస్తావించబడ్డాయి. ఇరాన్‌ నుంచి వచ్చే సరుకుల వాణిజ్య ప్రక్రియలో మధ్యవర్తిత్వం లేదా సహాయక పాత్ర పోషించిన సంస్థలు కూడా అమెరికా ఆంక్షల పరిధిలోకి రావచ్చని తాజా చర్య స్పష్టం చేస్తోంది.

తాజా పరిణామం భారత్‌, అమెరికా మధ్య వాణిజ్య సంబంధాల నేపథ్యంలో కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. భారత్‌కు ఇరాన్‌తో చారిత్రకంగా వాణిజ్య, ఇంధన, రవాణా సంబంధాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా చాబహార్‌ నౌకాశ్రయం భారత్‌కు వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైన ప్రాజెక్టుగా ఉంది. అయితే అమెరికా ఇరాన్‌పై విస్తృత ఆంక్షలు కొనసాగిస్తున్న నేపథ్యంలో ఇరాన్‌తో వాణిజ్యం చేసే భారతీయ సంస్థలు అమెరికా ఆంక్షల నిబంధనలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.