దక్షిణ చైనా సముద్రంపై చైనాకు 14 దేశాల హెచ్చరిక

వివాదాస్పద దక్షిణ చైనా సముద్ర ప్రాంతంలో చైనా చేపడుతున్న ప్రాదేశిక విస్తరణ చర్యలపై అంతర్జాతీయ స్థాయిలో వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది. చైనా వ్యవహరిస్తున్న తీరు అంతర్జాతీయ సముద్ర న్యాయ చట్టాలకు విరుద్ధంగా ఉందని అమెరికా, బ్రిటన్‌తో పాటు మరో 12 దేశాలు ఆరోపించాయి. బీజింగ్‌ చర్యలు ప్రాంతీయ శాంతి, స్థిరత్వానికి ముప్పుగా మారుతున్నాయని పేర్కొంటూ సంయుక్త ప్రకటన విడుదల చేశాయి.

ఐక్యరాజ్య సమితి సముద్ర చట్ట ఒప్పందం ప్రకారం దక్షిణ చైనా సముద్ర వివాదాల పరిష్కారానికి ద హేగ్‌లో ఏర్పాటైన అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వ న్యాయస్థానం 2016 జులై 12న ఇచ్చిన తీర్పును ఈ దేశాలు ప్రస్తావించాయి. ఆ తీర్పు ప్రకారం చైనా ప్రకటిస్తున్న కొన్ని ప్రాదేశిక హక్కులకు చట్టబద్ధత లేదని, గుర్తించిన ప్రాంతాలకు వెలుపల ఉన్న సముద్ర వనరులపై చైనాకు ప్రత్యేక హక్కులు ఉండవని పేర్కొన్నాయి.

దక్షిణ చైనా సముద్ర జలాల్లో ఫిలిప్పీన్స్‌కు ఎదురవుతున్న సమస్యలను కూడా సంయుక్త ప్రకటనలో ప్రస్తావించారు. సముద్ర ప్రాంతాల్లో ఇతర దేశాల హక్కులను అడ్డుకునే చర్యలు అంతర్జాతీయ నిబంధనలకు వ్యతిరేకమని స్పష్టం చేశారు. వివాదాలను చట్టపరమైన మార్గాల్లో, శాంతియుతంగా పరిష్కరించుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయా దేశాలు పేర్కొన్నాయి.

అయితే 2016లో అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వ న్యాయస్థానం ఇచ్చిన తీర్పును చైనా మొదటి నుంచీ తిరస్కరిస్తోంది. ఆ తీర్పును తాము అంగీకరించబోమని, దానికి ఎలాంటి చట్టబద్ధత లేదని బీజింగ్‌ మరోసారి స్పష్టం చేసింది. దక్షిణ చైనా సముద్ర ప్రాంతంపై తమకు చారిత్రక హక్కులు ఉన్నాయని చైనా వాదిస్తోంది.

దక్షిణ చైనా సముద్రం వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన ప్రాంతంగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ ప్రాంతం ద్వారా భారీ స్థాయిలో అంతర్జాతీయ వాణిజ్య రవాణా జరుగుతోంది. అంతేకాకుండా అక్కడ సహజ వనరులు, ఇంధన నిల్వలు ఉన్నాయని భావిస్తున్నారు. దీంతో ఈ ప్రాంతంపై అనేక దేశాలు తమ ప్రయోజనాలను కాపాడుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి.

అమెరికా, బ్రిటన్‌ సహా పలు దేశాలు సముద్ర స్వేచ్ఛ, అంతర్జాతీయ చట్టాల అమలుకు మద్దతు ఇస్తున్నాయి. ఏ ఒక్క దేశం కూడా ఏకపక్షంగా సముద్ర ప్రాంతాలపై ఆధిపత్యం చెలాయించకూడదని పేర్కొంటున్నాయి. దక్షిణ చైనా సముద్రంలో నౌకల రాకపోకలు స్వేచ్ఛగా కొనసాగాలని కోరుతున్నాయి.

ఈ అంశంపై 27 దేశాలతో కూడిన ఐరోపా సమాజం కూడా ప్రత్యేక ప్రకటన విడుదల చేసింది. 2016 నాటి తీర్పు వివాదాల పరిష్కారానికి చారిత్రాత్మకమైనదని పేర్కొంది. అంతర్జాతీయ చట్టాలను గౌరవిస్తూ అన్ని దేశాలు సహకారంతో ముందుకు సాగాలని సూచించింది.

సంయుక్త ప్రకటన విడుదల చేసిన దేశాల్లో అమెరికా, బ్రిటన్‌తో పాటు ఫిలిప్పీన్స్, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్, కెనడా, జర్మనీ, ఇటలీ, ఎస్తోనియా, లాత్వియా, లిథువేనియా, రొమేనియా, స్లోవేనియా ఉన్నాయి. ఈ దేశాల వైఖరి దక్షిణ చైనా సముద్ర వివాదంపై అంతర్జాతీయ ఒత్తిడిని మరింత పెంచే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

ప్రాంతీయ శాంతి, భద్రతను కాపాడేందుకు దౌత్యపరమైన చర్చలు కొనసాగాలని అంతర్జాతీయ సమాజం కోరుతోంది. అయితే చైనా తన వైఖరిని మార్చుకోకపోతే భవిష్యత్తులో ఈ వివాదం మరింత తీవ్రరూపం దాల్చే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు.