ఉపాధి హామీకి బదులు జీరామ్‌జీ.. తెలంగాణలో ఉత్కంఠ

దేశవ్యాప్తంగా అమలులో ఉన్న మహాత్మాగాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం స్థానంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్తగా తీసుకొచ్చిన వికసిత్ భారత్ గ్యారంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అజీవికా మిషన్-గ్రామీణ్ (వీబీజీరామ్‌జీ) పథకం జూలై 1 నుంచి అమల్లోకి రానుంది. గ్రామీణ ఉపాధి కల్పనలో కీలకమైన మార్పులకు దారితీసే ఈ కొత్త పథకంపై తెలంగాణలో మాత్రం ఇంకా స్పష్టత రాలేదు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పథకంలోని కొన్ని నిబంధనలపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తుండగా, తుది నిర్ణయం కోసం మంత్రివర్గ సమావేశం వైపు అందరి దృష్టి నిలిచింది.

2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి వీబీజీరామ్‌జీ అమలుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలంగాణకు రూ.3,825.31 కోట్లు కేటాయించింది. అయితే ఈ పథకంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కూడా తమ వాటా కింద 40 శాతం నిధులు సమకూర్చాల్సి ఉంటుంది. ఆ ప్రకారం తెలంగాణ ప్రభుత్వం సుమారు రూ.2,550.21 కోట్లు కేటాయించాల్సి ఉంటుంది. ఈ ఆర్థిక భారం కూడా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తున్న అంశాల్లో ఒకటిగా భావిస్తున్నారు.

గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఉపాధి హామీ పథకం కింద తెలంగాణకు 8.50 కోట్ల పనిదినాలు కేటాయించగా, వాటిలో సుమారు 8 కోట్ల పనిదినాలను మాత్రమే పూర్తి చేసింది. మిగిలిన పనిదినాలను ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న మహిళా సంఘాల భవనాలు, గ్రామపంచాయతీ కార్యాలయాలు, అంగన్‌వాడీ కేంద్రాలు, పాఠశాల గదులు, ప్రహరీ గోడలు వంటి అభివృద్ధి పనుల పూర్తి కోసం వినియోగించుకునేందుకు కేంద్రం అనుమతి ఇచ్చింది. అయితే జూలై 1 తర్వాత ప్రారంభమయ్యే కొత్త పనులన్నీ వీబీజీరామ్‌జీ పరిధిలోనే చేపట్టాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.

కొత్త పథకానికి అనుగుణంగా సాంకేతిక వ్యవస్థలో కూడా మార్పులు తీసుకురానున్నారు. కొత్త వెబ్‌సైట్‌తో పాటు ఇప్పటి వరకు ఉపయోగిస్తున్న మొబైల్ యాప్‌ల పేర్లు కూడా వీబీజీరామ్‌జీకి అనుగుణంగా మార్చనున్నారు. కూలీల వివరాలు, మాస్టర్ రోల్స్, పనుల నమోదు, వేతనాల చెల్లింపులు, రికార్డుల నిర్వహణ వంటి అన్ని అంశాలు కొత్త వ్యవస్థలోకి బదిలీ కానున్నాయి. దీంతో గ్రామీణ ఉపాధి కార్యక్రమాల నిర్వహణ పూర్తిగా కొత్త విధానంలో కొనసాగనుంది.

వీబీజీరామ్‌జీ పథకంలో ముఖ్యమైన మార్పుల్లో ఒకటి పనిదినాల పెంపు. ఇప్పటి వరకు ఉపాధి హామీ పథకంలో కుటుంబానికి ఏడాదికి 100 రోజుల ఉపాధి హామీ ఉండగా, కొత్త పథకంలో దాన్ని 120 రోజులకు పెంచారు. అయితే వ్యవసాయ సీజన్‌లో రెండు నెలలపాటు ఉపాధి పనులకు విరామం ఇవ్వాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది. ఇదే ప్రస్తుతం తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రధానంగా వ్యతిరేకిస్తున్న అంశాల్లో ఒకటి.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అభిప్రాయం ప్రకారం వ్యవసాయ సీజన్‌లో ఉపాధి పనులను నిలిపివేయడం వల్ల గ్రామీణ కార్మికులు నష్టపోయే అవకాశం ఉంది. రైతులు, కూలీలకు ఆదాయ వనరులు తగ్గవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. అంతేకాకుండా గతంలో రాష్ట్రాల అవసరాలకు అనుగుణంగా పనులను ఎంపిక చేసుకునే అవకాశం ఉండగా, కొత్త పథకంలో కేంద్రం నిర్ణయించిన పనులకే ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం మరో అభ్యంతరంగా మారింది.

ఈ నేపథ్యంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం వీబీజీరామ్‌జీ అమలుపై ఇంకా అధికారిక నోటిఫికేషన్ జారీ చేయలేదు. రాష్ట్ర శాసనసభలో కూడా ఈ పథకానికి వ్యతిరేకంగా తీర్మానం ఆమోదించారు. పరిస్థితిని అధ్యయనం చేసేందుకు మంత్రివర్గ ఉపసంఘాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఈ ఉపసంఘం ఇప్పటికే రెండు సమావేశాలు నిర్వహించి పలు సూచనలు చేసింది. తుది నిర్ణయం మాత్రం మంత్రివర్గ సమావేశంలో తీసుకోనున్నారు.

ఈ అంశంపై రాష్ట్ర పంచాయతీరాజ్‌, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి సీతక్క ఇటీవల ఢిల్లీ వెళ్లి కేంద్ర అధికారులతో చర్చించారు. పథకం అమలును కొంతకాలం వాయిదా వేయాలని, కొన్ని నిబంధనల్లో సడలింపులు ఇవ్వాలని కేంద్రాన్ని కోరారు. అయితే ఇప్పటివరకు కేంద్రం నుంచి ఎలాంటి సానుకూల స్పందన రాలేదని సమాచారం.

అయినప్పటికీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పరిపాలనా పరంగా అవసరమైన ఏర్పాట్లు కొనసాగిస్తోంది. కేంద్ర మార్గదర్శకాల ప్రకారం ప్రత్యేక ఖాతాలు ప్రారంభించడం, ఆర్‌బీఐ అకౌంట్‌ ఏర్పాటు చేయడం, ఈ-కేవైసీ ప్రక్రియ పూర్తి చేయడం వంటి చర్యలు చేపట్టింది. ప్రస్తుతం 94.58 శాతం ఈ-కేవైసీ పూర్తయినట్లు కేంద్రానికి నివేదించింది. అలాగే ముఖ గుర్తింపు ఆధారిత హాజరు విధానాన్ని కూడా అమలు చేస్తున్నట్లు సమాచారం అందించింది.

మొత్తంగా గ్రామీణ ఉపాధి వ్యవస్థలో కీలక మార్పులకు దారితీసే వీబీజీరామ్‌జీ పథకం జూలై 1 నుంచి దేశవ్యాప్తంగా ప్రారంభమవుతున్నప్పటికీ, తెలంగాణలో అమలుపై తుది నిర్ణయం ఇంకా పెండింగ్‌లో ఉంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకునే నిర్ణయం లక్షలాది గ్రామీణ కార్మికుల భవిష్యత్తుపై ప్రభావం చూపనుంది.