ఉక్రెయిన్‌కు బ్రిటన్‌ క్షిపణి రహస్య నమూనాలు.. కీవ్‌కు ప్రధాని బర్న్‌హామ్‌

బ్రిటన్‌ ప్రధానమంత్రి ఆండీ బర్న్‌హామ్‌ ఉక్రెయిన్‌ రాజధాని కీవ్‌కు చేరుకోవడంతో రష్యా–ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధంలో మరో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ప్రధానమంత్రి పదవి చేపట్టిన తర్వాత బర్న్‌హామ్‌ చేపట్టిన తొలి విదేశీ పర్యటన ఇదే కావడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఉక్రెయిన్‌ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా ఆయన కీవ్‌లో పర్యటిస్తున్నారు. ఈ పర్యటనలో భాగంగా ఆయన “సుముఖ దేశాల కూటమి”గా పేర్కొంటున్న భాగస్వామ్య దేశాల తొలి సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించనున్నారు. అదే సమయంలో ఉక్రెయిన్‌ తన స్వంత దీర్ఘశ్రేణి క్షిపణులను తయారు చేసుకునేందుకు అవసరమైన నమూనా పత్రాలను బ్రిటన్‌ తరఫున అందించనున్నట్లు సమాచారం. ఉక్రెయిన్‌ దీర్ఘదూర దాడుల సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడానికి ఈ చర్య సహాయపడే అవకాశం ఉంది. ఇటీవల ఉక్రెయిన్‌ మాస్కోతో పాటు రష్యాలోని ఇతర ప్రాంతాలపై దీర్ఘశ్రేణి దాడులను పెంచింది. చమురు శుద్ధి కేంద్రాలు, భారీ గిడ్డంగులు, ప్రముఖ ఆన్‌లైన్‌ వాణిజ్య సంస్థకు చెందిన నిల్వ కేంద్రాలు వంటి లక్ష్యాలపై దాడులు జరిగినట్లు సమాచారం. మరోవైపు ఉక్రెయిన్‌, రష్యా మధ్య రాత్రంతా పరస్పర దాడులు కొనసాగాయి. రష్యా నైరుతి ప్రాంతంలో పడిపోయిన శకలాల కారణంగా ఇద్దరు వ్యక్తులు మరణించినట్లు అక్కడి ప్రభుత్వ వార్తా సంస్థ తెలిపింది. ఒడెసా ప్రాంతంలోని నౌకాశ్రయ మౌలిక వసతులు, నౌకలపై తమ బలగాలు దాడులు చేసినట్లు రష్యా రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది. అయితే ఈ దాడులపై ఉక్రెయిన్‌ నుంచి తక్షణ ధృవీకరణ వెలువడలేదు.

బర్న్‌హామ్‌ కీవ్‌ పర్యటన అంతర్జాతీయంగా ప్రత్యేక దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. బ్రిటన్‌ ప్రధానమంత్రి పదవిని చేపట్టిన తర్వాత ఆయన మొదటి విదేశీ పర్యటనను ఉక్రెయిన్‌తో ప్రారంభించడం ద్వారా ఆ దేశానికి బ్రిటన్‌ ఇస్తున్న ప్రాధాన్యాన్ని స్పష్టంగా చూపించినట్లుగా భావిస్తున్నారు. ఉక్రెయిన్‌ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా కీవ్‌కు చేరుకున్న ఆయన, యుద్ధ పరిస్థితుల్లో ఉక్రెయిన్‌కు రాజకీయ, సైనిక మద్దతును కొనసాగించడంపై భాగస్వామ్య దేశాలతో చర్చించనున్నారు. “సుముఖ దేశాల కూటమి” సమావేశంలో ఉక్రెయిన్‌కు మద్దతు, రష్యా దాడులను ఎదుర్కొనే వ్యూహం, భద్రతా సహకారం, భవిష్యత్తు రక్షణ ప్రణాళికలు వంటి అంశాలు చర్చకు వచ్చే అవకాశం ఉంది.

ఈ పర్యటనలో అత్యంత కీలకమైన అంశం ఉక్రెయిన్‌కు దీర్ఘశ్రేణి క్షిపణుల తయారీకి సంబంధించిన నమూనా పత్రాలను అందించడం. ఉక్రెయిన్‌ ఇతర దేశాల నుంచి ఆయుధాలు పొందడమే కాకుండా, తన దేశంలోనే దీర్ఘదూర ఆయుధాలను తయారు చేసుకునే సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. బ్రిటన్‌ అందించనున్న సాంకేతిక నమూనాలు ఈ ప్రయత్నానికి ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. అయితే ఆయుధాల తయారీకి సంబంధించిన పూర్తి సాంకేతిక వివరాలు, వాటి సామర్థ్యం, తయారీ ప్రదేశాలు, అమలు విధానం వంటి అంశాలు బహిరంగంగా వెల్లడించలేదు.

ఉక్రెయిన్‌కు దీర్ఘశ్రేణి దాడుల సామర్థ్యం పెరగడం రష్యా–ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధంలో వ్యూహాత్మకంగా కీలకమైన పరిణామంగా మారవచ్చు. ప్రస్తుతం ఉక్రెయిన్‌ తన సరిహద్దులకు దూరంగా ఉన్న రష్యా ప్రాంతాల్లోని సైనిక, ఇంధన, పారిశ్రామిక లక్ష్యాలపై దాడులు చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది. రష్యా చమురు శుద్ధి కేంద్రాలు, గిడ్డంగులు, సరఫరా వ్యవస్థలకు సంబంధించిన లక్ష్యాలు ఇటీవలి దాడుల్లో కనిపించాయి. దీర్ఘశ్రేణి ఆయుధాల సామర్థ్యం పెరిగితే ఉక్రెయిన్‌ మరింత దూరంలోని లక్ష్యాలను చేరుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఈ పరిణామం రష్యా నుంచి తీవ్ర ప్రతిస్పందనకు దారితీసే అవకాశం కూడా ఉంది. గత వారం ఉక్రెయిన్‌ బ్రిటన్‌ తయారు చేసిన డ్రోన్లను ఉపయోగించడంపై మాస్కో “పరిణామాలు” ఉంటాయని హెచ్చరించినట్లు సమాచారం. ఈ నేపథ్యంలో బ్రిటన్‌ నేరుగా ఉక్రెయిన్‌కు దీర్ఘశ్రేణి క్షిపణుల తయారీకి సంబంధించిన నమూనాలను అందించడం రష్యా–బ్రిటన్‌ సంబంధాల్లో కూడా ఉద్రిక్తత పెంచే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే యుద్ధంలో పాశ్చాత్య దేశాలు ఉక్రెయిన్‌కు అందిస్తున్న సైనిక సహాయంపై రష్యా తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తోంది.

ఉక్రెయిన్‌ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా బర్న్‌హామ్‌ కీవ్‌కు వెళ్లడం కూడా రాజకీయంగా ప్రతీకాత్మకమైన చర్యగా పరిగణించవచ్చు. యుద్ధం కొనసాగుతున్న సమయంలో ఉక్రెయిన్‌ స్వాతంత్ర్యాన్ని, సార్వభౌమత్వాన్ని బ్రిటన్‌ బహిరంగంగా సమర్థిస్తోందన్న సందేశాన్ని ఈ పర్యటన ద్వారా ఇవ్వాలని బ్రిటన్‌ భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. కీవ్‌లో ఉక్రెయిన్‌ నాయకత్వంతో సమావేశాలు నిర్వహించడం ద్వారా భవిష్యత్తులో ఇరుదేశాల మధ్య రక్షణ సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే అంశాలపై చర్చ జరిగే అవకాశం ఉంది.

ఇదే సమయంలో ఉక్రెయిన్‌, రష్యా మధ్య దాడులు కొనసాగుతున్నాయి. రాత్రి సమయంలో ఇరుదేశాలు పరస్పరం దాడులు చేసుకున్నట్లు సమాచారం. రష్యా నైరుతి ప్రాంతంలో పడిపోయిన శకలాల కారణంగా ఇద్దరు వ్యక్తులు మరణించినట్లు రష్యా ప్రభుత్వ వార్తా సంస్థ తెలిపింది. వైమానిక దాడులు, డ్రోన్లను అడ్డుకునే ప్రయత్నాలు, వాటి శకలాలు నివాస ప్రాంతాల్లో పడటం వంటి ఘటనలు యుద్ధంలో సాధారణంగా మారాయి. ఇటువంటి పరిస్థితులు సాధారణ ప్రజల భద్రతపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి.

రష్యా రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ మరోవైపు ఒడెసా ప్రాంతంలోని నౌకాశ్రయ మౌలిక వసతులు, నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకుని తమ బలగాలు దాడులు చేసినట్లు ప్రకటించింది. నల్ల సముద్రానికి సమీపంలో ఉన్న ఒడెసా ఉక్రెయిన్‌కు అత్యంత ముఖ్యమైన నౌకాశ్రయ ప్రాంతం. వాణిజ్య రవాణా, సరఫరా వ్యవస్థలు, ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు ఈ ప్రాంతానికి కీలక ప్రాధాన్యం ఉంది. నౌకాశ్రయ మౌలిక వసతులపై దాడులు జరిగితే ఉక్రెయిన్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ, సరఫరా మార్గాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే రష్యా ప్రకటించిన దాడుల వివరాలను ఉక్రెయిన్‌ ప్రభుత్వం వెంటనే ధృవీకరించలేదు.