శ్రీశైలంలో జల విద్యుత్ ఉత్పత్తి..

శ్రీశైలం జలాశయంలో నీటి ప్రవాహం కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో కుడి, ఎడమ జల విద్యుత్ కేంద్రాల్లో విద్యుదుత్పత్తి చేస్తున్నారు. జలాశయానికి వస్తున్న నీటి లభ్యతను వినియోగించుకుంటూ విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేపడుతున్నారు. విద్యుదుత్పత్తి అనంతరం విడుదలవుతున్న నీటిని దిగువ ప్రాంతాలకు మళ్లిస్తున్నారు. ఇందులో భాగంగా శ్రీశైలం నుంచి నాగార్జునసాగర్ వైపు 26,209 క్యూసెక్కుల నీటిని విడుదల చేస్తున్నారు. దీంతో దిగువన ఉన్న జలాశయాలకు, సాగునీటి అవసరాలకు నీటి లభ్యత మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది.

శ్రీశైలం కుడి, ఎడమ జల విద్యుత్ కేంద్రాల్లో విద్యుదుత్పత్తి కొనసాగుతోంది. నీటి ప్రవాహాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుంటూ విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయడం ద్వారా ఒకవైపు విద్యుత్ అవసరాలను తీర్చడంతో పాటు మరోవైపు దిగువ ప్రాంతాలకు నీటిని విడుదల చేస్తున్నారు. జలాశయంలోకి చేరుతున్న నీటి పరిమాణం, ప్రాజెక్టుల అవసరాలు, సాగునీటి డిమాండ్ తదితర అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని నీటి విడుదలను అధికారులు పర్యవేక్షిస్తున్నారు. విద్యుత్ ఉత్పత్తి ప్రక్రియతో పాటు నీటి వినియోగాన్ని సమన్వయం చేస్తున్నారు.

విద్యుదుత్పత్తి అనంతరం శ్రీశైలం నుంచి నాగార్జునసాగర్‌కు 26,209 క్యూసెక్కుల నీటిని విడుదల చేస్తున్నారు. ఈ నీటి విడుదల దిగువన ఉన్న ప్రాంతాలకు కీలకంగా మారింది. నాగార్జునసాగర్ జలాశయానికి నీటి చేరిక పెరగడం ద్వారా అక్కడి నీటి నిల్వలు, సాగునీటి నిర్వహణకు ప్రయోజనం కలగనుంది. శ్రీశైలం నుంచి దిగువకు విడుదలయ్యే నీటిని అవసరాలకు అనుగుణంగా వినియోగించుకునేలా అధికారులు పరిస్థితిని ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షిస్తున్నారు.

మరోవైపు కల్వకుర్తి ఎత్తిపోతల పథకానికి 2,400 క్యూసెక్కుల నీటిని విడుదల చేస్తున్నారు. కల్వకుర్తి ఎత్తిపోతల పథకం ద్వారా సాగునీటి అవసరాలను తీర్చేందుకు నీటిని తరలిస్తున్నారు. ఈ నీటి విడుదలతో ఆయకట్టు పరిధిలోని ప్రాంతాలకు ప్రయోజనం కలిగే అవకాశం ఉంది. సాగు అవసరాలకు అనుగుణంగా నీటిని అందుబాటులో ఉంచేందుకు అధికారులు చర్యలు చేపడుతున్నారు. నీటి లభ్యత ఆధారంగా ఎత్తిపోతల పథకాలకు సరఫరాను కొనసాగిస్తున్నారు.

పోతిరెడ్డిపాడు హెడ్ రెగ్యులేటర్‌కు కూడా 8 వేల క్యూసెక్కుల నీటిని విడుదల చేస్తున్నారు. రాయలసీమ ప్రాంతానికి నీటిని తరలించడంలో పోతిరెడ్డిపాడు హెడ్ రెగ్యులేటర్‌ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. శ్రీశైలం జలాశయం నుంచి విడుదలయ్యే నీటిని వివిధ అవసరాలకు మళ్లించేందుకు ఈ వ్యవస్థను ఉపయోగిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం 8 వేల క్యూసెక్కుల నీటి విడుదలతో సంబంధిత ప్రాంతాల్లో నీటి అవసరాలను తీర్చేందుకు అవకాశం ఏర్పడుతోంది. సాగునీటి అవసరాలు, ఇతర వినియోగ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని నీటి పంపిణీ కొనసాగుతోంది.

అలాగే హంద్రీనీవా ఎత్తిపోతల పథకానికి 3,050 క్యూసెక్కుల నీటిని విడుదల చేస్తున్నారు. హంద్రీనీవా ద్వారా నీటిని ఎత్తిపోసి కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాలకు, సాగు అవసరాలున్న ప్రాంతాలకు తరలిస్తున్నారు. ఈ పథకానికి నీటి విడుదల కొనసాగడం వల్ల సంబంధిత ప్రాంతాల్లో సాగునీటి అవసరాలకు కొంత ఊరట లభించే అవకాశం ఉంది. నీటి లభ్యతను బట్టి పథకం ద్వారా నీటి సరఫరాను అధికారులు పర్యవేక్షిస్తున్నారు.

శ్రీశైలం జలాశయం నుంచి ఒకేసారి విద్యుదుత్పత్తి, సాగునీటి అవసరాలు, ఎత్తిపోతల పథకాల కోసం నీటిని విడుదల చేయడం వల్ల నీటి నిర్వహణకు ప్రాధాన్యత పెరిగింది. కుడి, ఎడమ జల విద్యుత్ కేంద్రాల ద్వారా విద్యుదుత్పత్తి చేస్తూనే దిగువకు నీటిని విడుదల చేస్తున్నారు. మరోవైపు కల్వకుర్తి, పోతిరెడ్డిపాడు, హంద్రీనీవా వంటి కీలక వ్యవస్థలకు కూడా నీటిని కేటాయిస్తున్నారు. దీంతో అందుబాటులో ఉన్న నీటిని వివిధ అవసరాలకు సమన్వయంతో వినియోగించే ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది.

ప్రస్తుతం శ్రీశైలం నుంచి విడుదలవుతున్న నీరు పలు ప్రాంతాల సాగునీటి అవసరాలకు ఉపయోగపడనుంది. ముఖ్యంగా ఎత్తిపోతల పథకాల ద్వారా నీటిని తరలించడం వల్ల ఎత్తైన ప్రాంతాల్లోని ఆయకట్టుకు నీరు అందే అవకాశం ఉంటుంది. శ్రీశైలం జలాశయం నీటి లభ్యతను బట్టి దిగువ ప్రాజెక్టులకు, సాగునీటి పథకాలకు నీటి విడుదలను అధికారులు నిర్ణయిస్తున్నారు. నీటి ప్రవాహం, జలాశయ స్థాయి, ప్రాజెక్టుల అవసరాలు వంటి అంశాల ఆధారంగా తదుపరి విడుదలలపై నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది.

జల విద్యుత్ కేంద్రాల్లో ఉత్పత్తి జరుగుతున్న సమయంలో నీటిని సమర్థంగా వినియోగించడం వల్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తితో పాటు నీటి సరఫరా కూడా కొనసాగుతుంది. శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు కృష్ణా నదీ జలాల నిర్వహణలో కీలకమైన ప్రాజెక్టుగా ఉండటంతో ఇక్కడి నుంచి జరిగే ప్రతి నీటి విడుదలకు ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. దిగువ ప్రాజెక్టులు, సాగునీటి పథకాలు, ఎత్తిపోతల పథకాల అవసరాలను సమన్వయం చేస్తూ అధికారులు నీటి విడుదలను నిర్వహిస్తున్నారు.

మొత్తంగా శ్రీశైలం ప్రాజెక్టులో కుడి, ఎడమ జల విద్యుత్ కేంద్రాల ద్వారా విద్యుదుత్పత్తి కొనసాగుతుండగా, విద్యుదుత్పత్తి అనంతరం 26,209 క్యూసెక్కుల నీటిని నాగార్జునసాగర్‌కు విడుదల చేస్తున్నారు. కల్వకుర్తి ఎత్తిపోతల పథకానికి 2,400 క్యూసెక్కులు, పోతిరెడ్డిపాడు హెడ్ రెగ్యులేటర్‌కు 8 వేల క్యూసెక్కులు, హంద్రీనీవా ఎత్తిపోతల పథకానికి 3,050 క్యూసెక్కుల నీటిని విడుదల చేస్తున్నారు. దీంతో విద్యుత్ ఉత్పత్తితో పాటు పలు ప్రాంతాల సాగునీటి అవసరాలకు నీటి సరఫరా కొనసాగుతోంది.