అమరావతి పరిరక్షణ ఉద్యమం: 1631 రోజుల పోరాటం, అడ్డంకులు, త్యాగాలు – రైతుల సంకల్పం

అమరావతి పరిరక్షణ ఉద్యమం ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలో ఒక దీర్ఘకాలిక, శాంతియుత, ప్రజాస్వామ్య పోరాటంగా నిలిచింది. రాజధాని ప్రాంత రైతులు, మహిళలు, రైతు కూలీలు తమ భూములు, భవిష్యత్తు, రాజధాని గుర్తింపును కాపాడుకునేందుకు చేసిన ఈ ఉద్యమం 1631 రోజుల పాటు కొనసాగింది. ఈ పోరాటం కేవలం ఒక ప్రాంతానికి సంబంధించినది మాత్రమే కాకుండా, ప్రజల హక్కులు, న్యాయం, ప్రజాస్వామ్య విలువల కోసం జరిగిన ఒక పెద్ద ఉద్యమంగా గుర్తింపు పొందింది.

నాటి ముఖ్యమంత్రి శాసనసభలో మూడు రాజధానులపై ప్రకటన చేసిన తరువాత అమరావతి ప్రాంతంలో తీవ్ర ఆందోళన మొదలైంది. ఆ మరుక్షణం నుంచే రైతులు, ప్రజలు తమ భవిష్యత్తు ప్రమాదంలో పడుతుందనే భావనతో ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ ఉద్యమం కాలక్రమేణా విస్తరించి పెద్ద స్థాయికి చేరింది. గ్రామ గ్రామాన ప్రజలు పాల్గొని తమ నిరసనను వ్యక్తం చేశారు.

ఉద్యమ ప్రారంభ దశలోనే ప్రభుత్వం వివిధ కఠిన చర్యలు తీసుకుంది. 144 సెక్షన్ వంటి ఆంక్షలు, పోలీసు చట్టంలోని సెక్షన్ 30 అమలు చేయడం ద్వారా రాజధాని గ్రామాల్లో గట్టి నియంత్రణలు విధించబడ్డాయి. పోలీసుల భారీ మోహరింపు, వీధుల్లో కవాతులు, అర్ధరాత్రి తనిఖీలు వంటి చర్యలు ప్రజల్లో భయాందోళనలకు కారణమయ్యాయి. రైతుల ఇళ్లలోకి పోలీసులు రాత్రి వేళల్లో ప్రవేశించి సోదాలు నిర్వహించిన ఘటనలు కూడా చోటుచేసుకున్నాయి.

ఈ పరిస్థితుల్లో కూడా రైతులు తమ పోరాటాన్ని వదలలేదు. మహిళలు ముందుండి ఉద్యమాన్ని నడిపించారు. తమ సమస్యలను వినిపించేందుకు విజయవాడ కనకదుర్గమ్మ ఆలయానికి వెళ్లే ప్రయత్నంలో మహిళలు అడ్డంకులను ఎదుర్కొన్నారు. కొన్ని సందర్భాల్లో లాఠీచార్జ్ వంటి ఘటనలు కూడా చోటుచేసుకున్నాయి. అయినప్పటికీ వారు వెనక్కి తగ్గకుండా తమ నిరసనను కొనసాగించారు.

మందడం గ్రామంలో దీక్ష చేస్తున్న మహిళలపై లాఠీలతో దాడులు జరిగిన ఘటనలు కూడా ఈ ఉద్యమంలో భాగంగా గుర్తించబడతాయి. గర్భిణి మహిళపై జరిగిన దాడి వంటి ఘటనలు తీవ్ర చర్చకు దారి తీశాయి. చలో అసెంబ్లీ వంటి కార్యక్రమాలకు వెళ్లే రైతులను కూడా పోలీసులు అడ్డుకున్నారు. మహిళా దినోత్సవం నాడు కూడా మహిళలు నిరసన తెలిపే ప్రయత్నంలో అడ్డంకులను ఎదుర్కొన్నారు.

ఈ ఉద్యమంలో సుమారు 270 మంది రైతులు, రైతు కూలీలు ప్రాణాలు కోల్పోయారని పేర్కొనబడింది. తమ సహచరులు ప్రాణాలు కోల్పోతున్నప్పటికీ రైతులు తమ సంకల్పాన్ని విడిచిపెట్టలేదు. వారి త్యాగాలు ఈ ఉద్యమానికి మరింత బలం చేకూర్చాయి. భావోద్వేగాలు ఎంత ఉన్నా, వారు శాంతియుతంగా తమ పోరాటాన్ని కొనసాగించారు.

అదే సమయంలో ఉద్యమంపై అనేక కేసులు నమోదు చేయబడ్డాయి. వేల సంఖ్యలో కేసులు రైతులు, మహిళలు, వృద్ధులపై పెట్టబడినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. కొందరిని అరెస్టు చేసి, కఠిన చర్యలు తీసుకున్నట్లు సమాచారం. కొన్ని సందర్భాల్లో ఉగ్రవాదుల తరహాలో సంకెళ్లు వేసి తరలించారనే విమర్శలు కూడా వచ్చాయి. ఎస్సీ, ఎస్టీ అట్రాసిటీ చట్టం కింద కూడా కేసులు నమోదైనట్లు పేర్కొనబడింది.

రైతులు ఈ ఒత్తిడులను ఎదుర్కొంటూ తమ పోరాటాన్ని కొనసాగించారు. ఒక్కొక్కరిపై 20-30 కేసులు ఉన్నప్పటికీ వారు వెనక్కి తగ్గలేదు. ఇది వారి పట్టుదలను, ఉద్యమంపై ఉన్న విశ్వాసాన్ని చూపిస్తుంది. ప్రభుత్వ ఒత్తిళ్లు, అడ్డంకులు ఉన్నప్పటికీ వారు తమ లక్ష్యాన్ని వదలలేదు.

“న్యాయస్థానం నుంచి దేవస్థానం వరకు” పేరుతో చేపట్టిన పాదయాత్ర ఈ ఉద్యమంలో ఒక ముఖ్య ఘట్టంగా నిలిచింది. తుళ్లూరు నుంచి తిరుమల వరకు సాగిన ఈ యాత్రలో అనేక అడ్డంకులు ఎదురయ్యాయి. పోలీసులు, పరిమితులు, ఆంక్షలు ఉన్నప్పటికీ రైతులు తమ పాదయాత్రను కొనసాగించి విజయవంతంగా పూర్తి చేశారు. ఇది వారి సంకల్ప శక్తిని ప్రతిబింబించింది.

అలాగే అమరావతి ఉద్యమం వెయ్యి రోజుల సందర్భంలో చేపట్టిన మరో పాదయాత్ర కూడా కీలకమైంది. అమరావతి నుంచి శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని అరసవల్లి వరకు సాగిన ఈ యాత్రకు కూడా అడ్డంకులు ఎదురయ్యాయి. దారిపొడవునా ప్రతిబంధకాలు, దాడులు జరిగినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. పెట్రోల్ సీసాలు, రాళ్లతో దాడులు జరిగినట్లు కూడా పేర్కొనబడింది. అయినప్పటికీ రైతులు సంయమనం పాటిస్తూ శాంతియుతంగా తమ ప్రయాణాన్ని కొనసాగించారు.

ఈ ఉద్యమంలో మహిళలు, వృద్ధులు, యువత అందరూ భాగస్వాములయ్యారు. ఎన్ని కష్టాలు వచ్చినా, ఎన్ని అడ్డంకులు ఎదురైనా వారు హింసకు తావివ్వకుండా తమ నిరసనను వ్యక్తం చేశారు. ఇది ఉద్యమానికి ప్రత్యేకమైన గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది.

మొత్తం మీద అమరావతి పరిరక్షణ ఉద్యమం ఒక శాంతియుత ప్రజా పోరాటానికి ఉదాహరణగా నిలిచింది. రైతుల పట్టుదల, త్యాగాలు, ఐక్యత ఈ ఉద్యమాన్ని చరిత్రలో నిలిపాయి. భూమి, హక్కులు, భవిష్యత్తు కోసం వారు చేసిన పోరాటం సమాజానికి ఒక సందేశాన్ని ఇస్తుంది — శాంతియుతంగా, ఐక్యంగా పోరాడితే ఏ లక్ష్యాన్నైనా సాధించవచ్చని.